แผนงานพัฒนาเครือข่ายวิจัยในรูปแบบงานวิจัยจากงานประจำ

ถาม-ตอบ R2R

หัวข้อเรื่อง :: แลกเปลี่ยนเรียนรู้ R2R เรื่อง ผลการใช้รูปแบบการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนดที่บูรณาการแนวคิดของแบนดูรา

ผลการใช้รูปแบบการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนด ที่บูรณาการแนวคิดของแบนดูรา และแนวคิดการดูแลของโรช ต่อ ความสามารถของมารดาในการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนด
นักวิจัย: อังคณา อาจยุทธณรงค์ ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา: มารดาที่คลอดทารกก่อนกำหนดจะมีความวิตกกังวลมาก เนื่องจากทารกต้องถูกแยกจากมารดาเพื่อให้การดูแลรักษาอย่างรีบด่วน ทำให้มารดาไม่สามารถแสดงความผูกพันและสร้างสัมพันธภาพกับบุตรได้ (ชุลีกร ด่านยุทธศิลป์,2541) และจากสภาพแวดล้อม อุปกรณ์ต่างๆ ที่บุตรได้รับ มารดาจึงต้องการการให้ข้อมูล การทำบทบาทหน้าที่ของมารดา การยอมรับและส่งเสริมสนับสนุนในการดูแลบุตรด้วยตนเอง พยาบาลที่ดูแลเป็นบุคคลสำคัญในการสร้างความมั่นใจให้แก่มารดา ในการดูแลบุตรซึ่งช่วยให้มารดาลดความวิตกกังวล ดังนั้นการส่งเสริมให้มารดามีการรับรู้ความสามารถของตนเอง จึงมีผลทำให้มารดามีความอุตสาห พยายาม มั่นใจในการดูแลบุตรของตนเองได้ต่อไป Bandura(1986)และการสร้างสัมพันธภาพด้วยความเมตตา เอื้ออาทร โดยใช้สมรรถนะวิชาชีพ ด้วยความเชื่อมั่นและจิตสำนึกของความถูกต้องในศีลธรรม จรรยา มีความยึดมั่นผูกพันในบทบาทพยาบาล ตามแนวคิด 5C‘s ของ Roach เพื่อให้ทารกได้รับการดูแลที่มีคุณภาพและมารดาได้แสดงบทบาทความเป็นมารดาของตนเองที่จะดูแลบุตรด้วยตนเองเป็นการตอบสนองความต้องการของมารดาที่แท้จริง ดังนั้นผู้ศึกษาจึงสนใจในการจัดทำรูปแบบการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนด โดยส่งเสริมให้มารดาเป็นผู้ดูแลบุตรด้วยตนเอง ตามรูปแบบการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนดที่ผู้ศึกษาสร้างขึ้น จะทำให้มารดาตัดสินใจและมั่นใจในการดูแลบุตรตามบทบาทของมารดาได้ชัดเจนขึ้น ส่งผลให้ทารกคลอดก่อนกำหนด มีภาวะสุขภาพ การเจริญเติบโตและพัฒนาการไปในทางที่ดีทั้งร่างกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญา

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อพัฒนาคุณภาพการดูแลมารดาและทารก

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาคลอดก่อนกำหนด ที่เลือกแบบเฉพาะเจาะจง คลอดบุตรในโรงพยาบาลสมิติเวช จำนวน 20 ราย แบ่ง เป็น 2 กลุ่ม กลุ่มควบคุม 10 ราย ได้รับการพยาบาลแบบมุ่งงาน และอีก 10 ราย เป็นกลุ่มทดลอง ได้รับการทดลองการใช้รูปแบบที่สร้างขึ้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนดที่บูรณาการแนวคิดของแบนดูราและแนวคิดการดูแลของโรช และแบบสอบถามความสามารถทางด้านความรู้ความเข้าใจของมารดาในการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนดตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และค่าความเที่ยงของแบบสอบถามด้วยสูตรสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้เท่ากับ.85 ฝึกอบรมให้พยาบาลใช้รูป แบบที่สร้างขึ้นและทดลองฝึกปฏิบัติตามรูปแบบ พยาบาลปฏิบัติการพยาบาลในกลุ่มทดลอง โดยตรง ร่วมพูดคุยกับมารดาเกี่ยวกับการดูแลทารก นำแผนการดูแลเพื่อส่งเสริมมารดาให้ปฏิบัติกิจกรรมการดูแลบุตรด้วยตนเอง ส่วนกลุ่มควบคุมพยาบาลปฏิบัติการดูแลมารดาคลอดก่อนกำหนดตามรูปแบบมุ่งงาน ที่เคยปฏิบัติการพยาบาล การรวบรวมข้อมูลกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองได้ตอบแบบสอบถาม ก่อนและหลังการดำเนินการทดลองสิ้นสุดลง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและ Mann-Whitney U Test และ The Wilcoxon Signed–Rank Test

ผลการวิจัย:
1. ความสามารถของมารดาในการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนดหลังการใช้รูปแบบ สูงกว่า ความสามารถของมารดาที่ใช้รูปแบบมุ่งงาน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.05
2. ความสามารถของมารดาในการดูแลทารกคลอดก่อนกำหนด หลัง การใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนใช้รูปแบบ อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

การนำผลการวิจัยไปใช้ประโยชน์ในงานประจำ:
1. ฝึกอบรมพยาบาลทุกคนในหอทารกแรกเกิดและนำแนวทางไปใช้ในการพยาบาลมารดาคลอดก่อนกำหนด อย่างต่อเนื่อง
2. ผู้รับบริการมีความพึงพอใจเพิ่มขึ้นเนื่องจากเน้นการพยาบาลโดยยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง

ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงวิธีการทำงาน: พยาบาลที่ปฏิบัติงานประจำมีแนวทางในการดุแลทารกและมารดาที่คลอดก่อนกำหนด อย่างชัดเจน

บทเรียนที่ได้รับ: ความเข้าใจแนวคิดอย่างลึกซึ้ง ก่อนการนำไปใช้จะทำให้เกิดผลลัพธ์ประสิทธิภาพ

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ: ได้รับการสนับสนุนจากผู้ร่วมงาน ผู้บริหารฝ่ายการพยาบาลและผู้บริหารของโรงพยาบาลอย่างเต็มที่ ทำให้งานวิจัยสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี และนำมาพัฒนาการบริการได้อย่างต่อเนื่อง

ท่านผู้อ่านท่านใดมีความคิดเห็นต่อผลงานR2Rนี้ว่าควรต่อยอดประการใดโปรดเสนอแนะความคิดเห็นได้นะคะ และหากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมสามารถติดต่อนักวิจัยที่ angkana@samitivej.co.th