แผนงานพัฒนาเครือข่ายวิจัยในรูปแบบงานวิจัยจากงานประจำ

ถาม-ตอบ R2R

หัวข้อเรื่อง :: แลกเปลี่ยนเรียนรู้R2Rเรื่องปัจจัยที่ทำให้เกิดการสูญหายของอุปกรณ์การแพทย์ทางด้านงานบริการวิสัญญี

ปัจจัยที่ทำให้เกิดการสูญหายของอุปกรณ์การแพทย์ทางด้านงานบริการวิสัญญีในโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ผู้ทำR2Rคือคุณวิลาวัลย์ สมดี วิสัญญีพยาบาล
ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ที่มา มาตรฐานของการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึก ไม่ว่าจะเป็นวิธีวางยาสลบหรือให้ยาชาเฉพาะที่ขณะผ่าตัด คือ ต้องมีการเฝ้าระวังโดยบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถทางด้านวิสัญญี มีอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการให้ยาระงับความรู้สึก เช่น เครื่องดมยาสลบ อุปกรณ์ใส่ท่อช่วยหายใจอุปกรณ์เฝ้าระวัง ระหว่างการวางยาสลบและผ่าตัด เพื่อช่วยให้การดูแลผู้ป่วยมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น ได้จัดอุปกรณ์ต่างๆ ตามมาตรฐานเพื่อใช้ในการดูแลผู้ป่วย ประจำในห้องผ่าตัดจำนวน 20 ห้องผ่าตัด รวมถึงห้องพักฟื้นอีก 2 ห้องมีอุปกรณ์การแพทย์ที่ต้องดูแลทั้งหมดรวม 1,020 รายการ แม้จะมีการตรวจสอบจำนวนอุปกรณ์ฯ เหล่านี้โดยแพทย์ใช้ทุน พยาบาล นักเรียนวิสัญญีพยาบาล รวมถึงมีการลงบันทึกชื่อผู้ตรวจสอบในสมุดบันทึกทุกครั้งก็ตาม ก็ยังพบว่าอุปกรณ์การแพทย์ที่ใช้กับเครื่องวางยาสลบและเครื่องมือเฝ้าระวังเกิดการสูญหายทุกปี จากผลการสำรวจข้อมูลระหว่างเดือน ตุลาคม 2550 - กันยายน 2551 พบว่ามีอุปกรณ์ฯ สูญหายสูญหายรวม 18 รายการ คิดเป็นมูลค่ารวมทั้งสิ้น 30,000-40,000 บาท กลุ่มงานเครื่องมือภาควิชาวิสัญญีวิทยาได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหา จึงต้องการศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดการสูญหายของอุปกรณ์ฯ ดังกล่าว เพื่อหาแนวทางป้องกันและลดการสูญหายของอุปกรณ์ฯ ต่อไป
วัตถุประสงค์ ศึกษาหาปัจจัยที่ทำให้เกิดการสูญหายของอุปกรณ์การแพทย์ทางด้านงานบริการวิสัญญี และแนวทางป้องกัน เพื่อลดอัตราการสูญหายของอุปกรณ์ฯ
ระเบียบวิธีวิจัย เป็นการวิจัยปฏิบัติการ โดยใช้ข้อมูลเบื้องต้นของสาเหตุที่ทำให้อุปกรณ์ฯ สูญหาย และวิธีการแก้ปัญหาจากการใช้เครื่องมือแผนภูมิก้างปลา จากการจัดสัมมนาบุคลากรภาควิชาวิสัญญีวิทยา เมื่อวันที่ 28-29 พฤศจิกายน 2551 จากนั้นทำการศึกษาหาปัจจัยที่ทำให้อุปกรณ์ฯ สูญหาย ระหว่างเดือนมีนาคม-สิงหาคม 2552 โดยกลุ่มผู้วิจัยร่วมมือกับบุคลากรของกลุ่มงานเครื่องมือจัดเตรียมอุปกรณ์ฯ ให้พร้อมใช้ในแต่ละห้องผ่าตัดและห้องพักฟื้น พร้อมจัดทำสมุดดูแลอุปกรณ์ฯ ประจำห้องผ่าตัดทุกห้อง เมื่ออุปกรณ์ฯ สูญหายจะเชิญบุคลากรที่เกี่ยวข้องร่วมการสนทนากลุ่มย่อยทันที เพื่อหาสาเหตุและแนวทางในการป้องกัน จัดบอร์ดประชาสัมพันธ์ และประชุมแจ้งข้อมูลแก่บุคลากรภาควิชาฯ ถึงสาเหตุ และนำเสนอแนวทางป้องกันอุปกรณ์ฯ สูญหาย แล้วสรุปข้อมูลและนำเสนอผลงานให้หน่วยงานรับทราบ
ผลการศึกษา สนทนากลุ่มย่อยกับบุคลากรที่เกี่ยวข้องเมื่ออุปกรณ์ฯ สูญหาย จำนวน 150 คน แบ่งเป็นสนทนากับบุคลากรภาควิชาวิสัญญีวิทยา 60 คน (ร้อยละ 40) แผนกการพยาบาลห้องผ่าตัด 30 คน (ร้อยละ 20) แผนกการพยาบาลผู้ป่วยวิกฤติ 20 คน (ร้อยละ 13.3) และหน่วยซักฟอก 40 คน (ร้อยละ 26.7) พบว่าปัจจัยที่ทำให้เกิดการสูญหายของอุปกรณ์ฯ มีความเกี่ยวข้องกับบุคลากร ลักษณะงาน การบริหารจัดการ เวลา อุปกรณ์และงบประมาณ สามารถสร้างแนวทางปฏิบัติภายในหน่วยงานได้ 4 แนวทาง 1) การตรวจนับอุปกรณ์ฯ ในห้องผ่าตัดให้พร้อมใช้งาน 2) การติดตามอุปกรณ์ฯ สูญหายในเวลาราชการ 3) การติดตามอุปกรณ์ฯ สูญหาย/ย้ายที่อยู่ นอกเวลาราชการ
4) การแช่อุปกรณ์ฯ ติดเชื้อ และกิจกรรมการเยี่ยมสร้างมิตรสัมพันธ์ทั้งภายในหน่วยงานและภายนอกหน่วยงาน เพื่อป้องกันการสูญหายของอุปกรณ์ฯ
การนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในงาน ทำให้ทราบปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการสูญหายของอุปกรณ์ สามารถจัดการทำงานให้เป็นระบบมากยิ่งขึ้น มีผู้รับผิดชอบงานชัดเจน โดยจัดการทำงานและระบบงานนั้นได้มาจากความคิดเห็นส่วนรวม บุคลากรตระหนักในการดูแลอุปกรณ์มากขึ้น ผลงานที่ได้นำไปใช้กับงานประจำได้จริงและปฏิบัติได้อย่างต่อเนื่อง ผลงานได้รับการยอมรับได้รางวัลชมเชยในการนำเสนอในงานพัฒนาคุณภาพ โดยสำนักงานบริหารจัดองค์ความรู้ (KM) และรางวัลชมเชยในงานประชุมวิชาการประจำปี 2552 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับคัดเลือกผลงานหนึ่งใน 3 ผลงานของคณะแพทย์ ฯ ให้ไปนำเสนอผลงาน ในการประชุม SHA Conference & Contest “Sustainable Development : ประณีตและยั่งยืน...บนพื้นฐานงานคุณภาพ ”
บทเรียนที่ได้รับ เลือกจุดพัฒนาที่เกี่ยวข้องกับงานในหน่วยงาน เน้นการพูดคุยขอความร่วมมือไม่ใช่เฉพาะในหน่วยงานตน มองรอนทิศว่าหน่วยงานใดที่มีส่วนเกี่ยวข้องสร้างมิตรไมตรี ขอความร่วมมือทำงานร่วมกัน โดยไม่กล่าวโทษว่าเขาทำผิดเป็นแบบอย่างที่ดีในการทำงาน ขยันอดทน แม้ปัญหาที่เป็นมานาน บอกว่าทำไม่ได้ หยุดพักได้ชั่วคราวถ้าเหนื่อย แต่ไม่หยุดนิ่งทำงานอย่างต่อเนื่องจนผลงานสำเร็จ เป็นรูปเป็นร่างได้รับรางวัลเกิดความภูมิใจสำหรับผู้ร่ามทีมงานเป็นชื่อเสียงให้กับหน่วยงาน ผลงานที่ได้มีการแบ่งปันให้กับสมาชิกทั้งในเรื่องผลงานและประสบการณ์ในการทำงาน
ปัจจัยแห่งความสำเร็จ ปัญหาที่ต้องการแก้ไขเกิดขึ้นจริงในหน่วยงาน กลุ่มงานที่ดูแลมีการประชุมปรึกษากันทุกเดือน ปรึกษาผู้รู้ในการทำวิจัย R2R รับฟังความคิดเห็นของคนที่ปฏิบัติและประชาสัมพันธ์ในหน่วยงาน หาช่องทางการเสนอผลงานเผยแพร่ และต้องได้รับการสนับสนุนโดยเป็นนโยบายของหน่วยงานว่าจะทำร่วมกัน
การสนับสนุนที่ได้รับจากผู้บริหารหน่วยงาน/องค์กร มีการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชาอย่างดี ได้รับแหล่งเงินทุนเพื่อการวิจัย R2R อย่างชัดเจน มีหน่วยสนับสนุนการวิจัยของคณะ ฯ เพื่อช่วยให้คำแนะนำในการทำวิจัยเป็นอย่างดี

ท่านผู้อ่านท่านใดมีความคิดเห็นต่อผลงานR2Rนี้ว่าควรต่อยอดประการใดโปรดเสนอแนะความคิดเห็นได้นะคะ